بیمار بودن در تمام سال
1409. اگر شخصى به علت بیمارى روزه نگرفته باشد و بیمارى او چند ماه طول بکشد و پس از بهبودى بلافاصله به بیمارى دیگرى مبتلا شود که تا ماه رمضان بعدى ادامه پیدا کند، آیا مثل مرض مستمرّ است که تا سال بعد قضا ندارد یا خیر؟
ج. فرقى نمىکند.
انواع آمپول و سرم
1410. آیا تزریق آمپول و سرم موجب باطل شدن روزه مىشود؟ و آیا تفاوتى بین انواع تقویتى و درمانى آن وجود دارد؟
ج. احتیاط واجب آن است که روزهدار از استعمال آمپولى که به جاى غذا به کار مىرود خوددارى کند، بلکه اجتناب، خالى از وجه نیست؛ ولى تزریق آمپولى که عضو را بىحس مىکند یا به جهت دیگر استعمال مىشود اشکال ندارد و اجتناب از آمپولى که معلوم نیست از قسم اوّل باشد یا نه، لازم نیست.
آمپولهاى غیر تقویتى
1411. آیا تزریق آمپولهایى که جهت بىحسّى، کاهش درد، کشتار میکروبها و... به کار مىرود (در صورتى که به طور کلّى هیچ خاصیّتى در جهت رساندن ویتامین یا مواد غذایى به بدن نداشته باشد)، مبطل روزه مىباشد؟
ج. آمپولهاى غیر مغذّى و غیر تقویتى و آن چه داخل حلق نشود، باطل کننده نیست.
تزریق خون
1412. آیا تزریق خون، مبطل روزه است؟
ج. تزریق خون در باطل کردن روزه بالاتر از آمپول تقویتى است و اگر فرض شود که اصلاً جهت تقویتى نداشته باشد ـ مانند تزریق خون براى دفع مرض ـ ، باز هم احتیاط در باطل کنندگى آن است.
تزریق آب مقطّر
1413. در دانشگاهها براى تعلیم تزریقات به دانشجویان از آب مقطّر استفاده مىشود. آیا این عمل مضرّ به صحّت روزه است و در صورت باطل شدن روزه، آیا کفّاره هم دارد؟
ج. باطل کننده روزه است و کفّاره هم دارد.
زن حامل و شیرده
1414. زنهاى حامل و زن شیرده که روزه را افطار مىکنند، چه وظیفهاى درباره این روزهها دارند؟
ج. علاوه بر فدیه، قضاى آن هم واجب است؛ هر چند تا رمضان آینده هم این عذرش طول بکشد.
1415. کسى که هنگام حمل نمىتواند روزه بگیرد و حالش به هم مىخورد و پس از وضع حمل تا یک سال بچّه شیر مىدهد. آیا قضاى روزه بر او واجب است یا نه؟ هم چنین کفّاره دارد یا نه؟
ج. قضاى روزه بر او واجب است و کفّارهى تأخیر هم دارد.
بردن وسایل غیر خوراکى به دهان
1416. آیا بردن وسایل غیر خوراکى در دهان در هنگام روزه ـ مثل وسایل دندانپزشکى هنگام معاینه ـ ، باعث ابطال روزه مىشود؟
ج. اگر آن را از دهان بیرون آورد و باز داخل کند، نباید آب آن را فرو ببرد.
کشیدن دندان در ماه رمضان
1417. حکم کشیدن دندان یا جراحى لثه و دندان ـ که باعث خونریزى مىشود ـ در حال روزه چیست؟
ج. باید خون را فرو نبرد و کشیدن دندان یا جراحى لثه که موجب خونریزى شود، در حال روزه مکروه است.
گاز اکسیژن
1418. گاز اکسیژن که براى تنفّس مصنوعى وارد گلو و ریه مىشود، آیا روزه را باطل مىکند؟ اگر بیمار در آن حال بى هوش باشد چه طور؟
ج. تا وقتى که فقط گاز است، روزه را باطل نمىکند، از جهت گاز وارد حلق شده، امّا اگر در حال بىهوشى به سر مىبرد، در صورتى که تمام وقت روزه را فرا گرفته باشد، روزه و قضاى آن واجب نیست و اگر قبل از زوال و قبل از تناول مفطر به هوش آید، احوط جمع بین اتمام و قضا است.
شستشوى معده با دستگاه
1419. آیا شستشوى معده از طریق سُند معده، باعث باطل شدن روزهى بیمار مىشود؟ (شستشوى معده با مایعات از طریق سُند انجام مىگیرد و دوباره، مایع وارد شده از طریق سند به بیرون کشیده مىشود)
ج. باطلکننده است.
ابطال روزه با قرص
1420. بعضى از پزشکان خوردن قرص در ماه مبارک رمضان را به واسطهى ضرورتهاى طبّى توصیه مىکنند، آیا روزه انسان چه حکمى دارد؟
ج. روزه را باطل مىکند و در مورد ضرورت، کفّاره ندارد.
استفاده از اسپرى
1421. آیا استفاده از اسپرى، براى کسانى که تنگى نفس دارند ـ با توجّه به این که استعمال اسپرى براى آنها ضرورى است ـ در حال روزه جایز است؟
ج. اگر به صورت گاز رقیق مىباشد، باطلکننده نیست و در غیر این صورت باطلکننده است.
قرصهاى جلوگیرى
1422. زنى براى این که روزهاش را بگیرد، قرص جلوگیرى از عادت ماهیانه مصرف کرده است. آیا روزهاش صحیح است؟
ج. روزهاش صحیح است، گرچه اگر ضرر مرضآور داشته است، تکلیفا مصرف آن جایز نبوده است.
اندوسکوپى
1423. آیا عکسبردارى از معده با اندوسکوپى، روزه را باطل مىکند؟
ج. اندوسکوپى روزه را باطل مىکند، مانند فرو دادن شن و سنگ که باطل کننده است، هر چند جنبهى غذا بودن را هم ندارد.
استفاده از دارو در شب جهت قدرت روزه
1424. فردى در صورتى مىتواند روزه بگیرد که در شب، از آمپول یا دواى خاصّى استفاده کند. آیا روزه گرفتن بر وى واجب است؟
ج. اگر این شخص براى به دست آوردن آمپول یا دوا، به ضرر سنگینى دچار مىشود، روزه بر او واجب نیست و اگر به حدّ ضرر سنگین نیست، به دست آوردن دارو بر او واجب است و قدرت بر سبب (دارو)، قدرت بر مسبّب (روزه) است.
استمرار مرض
1425. بیمارى در ماه مبارک رمضان روزه نگرفته است و به استمرار مرض تا رمضان بعدى یقین دارد وى در قبال روزههایش چه تکلیفى دارد؟
ج. مىتواند پس از رمضان اوّل ـ رجاءً ـ کفّارهاش را بدهد، هر چند اگر در بین سال خوب شد، باید روزهها را قضا کند.
اختلاف نظر پزشکان در روزه گرفتن بیمار
1426. اگر دکترها در مورد روزه گرفتن بیمارى اختلاف نظر داشته باشند، وظیفه او چیست؟
ج. به علم یا اطمینان رسیدن یا حصول خوف و ترس عقلایى از ضرر روزه، وظیفهى خود مکلّف است؛ هر چند سببش نظر دکتر باشد.
تردید پزشک در توصیهى روزه یا ترک آن
1427. در برخى بیمارىها (مثل نارسایى کلیه) با اطمینان، مىتوان به بیمار توصیه نمود که روزه نگیرد. امّا در خیلى از موارد (به علّت شکّى که در اصل بیمارى و یا چگونگى تأثیر روزه بر آن وجود دارد یا به علّت عدم وجود تحقیقات و نتایج لازم در مورد اثرات روزه بر بسیارى بیمارىها و به طور کلّى به علت عدم امکان تعیین نقش روزه بر بیمارى)، پزشک واقعا نمىداند روزه را به بیمار توصیه کند یا خیر. در این صورت وظیفهى پزشک در توصیه یا عدم توصیه به روزه، چیست؟
ج. به حسب ظاهر پزشک به منزلهى نایب از خود مریض است که اگر خصوصیّات را بداند، یا بیمناک است یا نیست، میزان خوف و ترس ضرر است و احوط این است که به خود مریض توصیفات را بگوید، اگر خودش خوف ضرر داشت، روزه نگیرد و اگر خوف ضرر نداشت، روزه بگیرد.
خونریزى دندان
1428. روزهدارى که دندانهایش خونریزى داشته باشد و مجبور باشد آنها را بشوید و در حین شستن، خون به گلویش برسد، روزهاش چه حکمى دارد؟
ج. عمدا نباید خون را در گلویش فرو ببرد.
درد معده
1429. سه روز اوّل ماه را روزه گرفتم، در بین روز ناراحتى معده پیدا کردم؛ لذا به تشخیص خود چند روز، روزه نگرفتم و بعد از مدتى دوباره گرفتم آیا روزه بر من واجب است؟
ج. اگر بیمارى شما به گونهاى باشد که بدانید یا گمان کنید روزه گرفتن براى شما ضرر دارد، نباید روزه بگیرید و اگر روزه بگیرید، روزه شما صحیح نیست، و در صورت خوف ضرر در صورتى که خوف شما عقلایى باشد، مىتوانید روزهتان را افطار کنید.
ترس از روزه گرفتن به واسطه چشم درد
1430. چشم من ضعیف است و مىترسم روزه برایم ضرر داشته باشد، تکلیف من چیست؟
ج. اگر خوف و ترس شما عقلایى باشد، مىتوانید روزهتان را افطار کنید.
اظهار مریضى
1431. چند سال پیش در ماه رمضان خود را به مریضى زدم و در بیمارستان سرم به من تزریق کردند، تکلیف روزههاى من چیست؟
ج. اگر خلاف واقع بوده است، حکم افطار عمدى را دارد.
وظیفه بیماران در قبال روزه
1432. به دستور پزشک از روزه گرفتن منع شدهام و این باعث شده که مشکل روحى پیدا کنم؛ چه کنم؟ و کفاره هر روزه چه قدر است؟
ج. اگر با حال مرض روزه هم بگیرید باطل است فعلاً روزه نگیرید و پس از سالم شدن باید قضا کنید و مقصود اصلى بندگى است که در این جهت باید معرفت تحصیل کرد و کفاره آن روزهها هم، در صورت عدم قضا تا ماه رمضان آینده، یک مدّ طعام براى هر روز است.
گمان به ضرر و کشف خلاف
1433. اگر بیمارى که گمان دارد روزه برایش ضرر دارد، با این حال روزه بگیرد، ولى بعد از اتمام روزه متوجه شود که روزه برایش ضرر نداشته است، حکم روزهى این شخص چیست؟
ج. احتیاط واجب در قضا است.
روزهى تازه بالغها
1434. آیا دخترهاى 9 ساله امروزى ـ که اکثرا توانایى روزه ندارند ـ باید روزه بگیرند؟
ج. بر پسر یا دخترى که تازه بالغ شدهاند و قدرت بر روزه گرفتن ندارند، روزه واجب نیست و کفاره هم ندارد؛ ولى قضا دارد.
بلوغ دختران و روزه گرفتن آنها
1435. سنّ تکلیف دختران از چند سالگى است، به خصوص در مورد روزه، مىتوان جثه و توان را در نظر گرفت؟
ج. خیر، همان تمام شدن 9 سال قمرى ملاک است. اما در خصوص دخترانى که تازه بالغ شدهاند و قدرت بر روزه گرفتن ندارند، روزه واجب نیست و کفاره هم ندارد، ولى بعدا باید قضاى آن روزهها را به جا آورند.
نهى پدر از روزه گرفتن
1436. در کودکى به علت ضعیف بودن، پدرم اجازه روزه گرفتن نمىداد و نمىدانستم که باید قضا شود، حال نسبت به قضاى آنها چه کار کنم؟
ج. باید قضاهاى آن را به جا آورید و براى هر روزه، یک مد طعام به فقیر، کفارهى تأخیر بدهید.
روزهى افراد معتاد
1437. اشخاصى که معتاد به مواد مخدر ـ مثل تریاک ـ هستند، به طورى که روزانه چند نوبت تریاک مىکشند، آیا مىتوانند در ماه رمضان روزه بگیرند و در حدّ ضرورت از تریاک استفاده کنند؟
ج. مثل سیگار کشیدن است که اگر ترک آن عسر دارد، مثل فردى است که ترک خوردن براى او مشقّت دارد و نمىتواند روزه بگیرد. ولى اگر قبل از ماه رمضان مىتواند اعتیادش را ترک کند یا عادتش را به شب تغییر دهد، احتیاطا باید این کار را انجام دهد.
کسى که نمىتواند قضاى روزههاى خود را بگیرد
1438. کسى که نمىتواند قضاى روزههاى خود را بگیرد، تکلیفش چیست؟
ج. باید صبر کند تا قدرت بر آن پیدا کند و اگر اصلاً قدرت حاصل نشد، باید وصیّت کند که بعد از موتش به جا آورند.
ناتوانى در مواقع روزه
1439. هنگامى که روزه مىگیرم، به شدت سست و ضعیف مىشوم و نمىتوانم کارهایى، مثل درس خواندن را انجام دهم، وظیفهى من چیست؟
ج. تا به حد خوف مریضى نرسد، باید روزه بگیرید.
فوت مریض در ماه رمضان یا بعد از آن
1440. مریضى در ماه مبارک رمضان یا پس از آن، با اتصال و ادامهى مرض مرده است. آیا روزههایش قضا و کفّاره دارد؟
ج. اگر در همان سال مرده است، قضا و کفاره ندارد.
