محمدرضا ساکت یکی از باتجربه‌ترین مدیران باشگاهی فوتبال و ورزش ایران به حساب می‌آید؛ مدیری که هیچ‌وقت نگرانی خاصی از موقعیت و جایگاه سازمانی خود نداشته تا به پشتوانه اعتماد متقابل موجود در ارکان باشگاه سپاهان، اهداف کلان توسعه‌ای ورزش را در رشته‌های مختلف و ازجمله فوتبال به اجرا بگذارد.

به برنامه بلندمدت در به خدمت گرفتن قلعه‌نویی اشاره کردید. با توجه به این‌که 2 فصل پیش نایب قهرمان آسیا شدید و فصل گذشته از دور مسابقه‌ها کنار رفتید، ظاهرا با قلعه‌نویی یک برنامه سه چهار ساله را مدنظر دارید که با قهرمانی آسیا همراه شود؟

ما برای اهداف خود روی ظرفیت داخلی بیشتر حساب باز کردیم و این‌که بتوانیم یک مجموعه هماهنگ داشته باشیم. این مجموعه هماهنگ تا حالا فراهم شده و امیدواریم آن را حفظ کنیم. در واقع حفظ این مجموعه هماهنگ می‌تواند تضمین‌کننده موفقیت آینده باشد. طبیعتا با قلعه‌نویی، سایر اعضای کادر فنی و بازیکنان، نگاه پرامیدی به ادامه مسابقه‌هایمان در سال 2010 داریم. در نتیجه هماهنگی موجود را حفظ خواهیم کرد و این را به عنوان یک تاکتیک اساسی مدنظر داریم.

با توجه به این‌که تعطیلی‌های لیگ، برنامه فشرده ادامه مسابقه‌ها را به دنبال خواهد داشت این نکته با توجه به حضور همزمان سپاهان در لیگ، جام حذفی و آسیا، تهدیدی برای اهداف شما نیست؟

خوشبختانه قلعه‌نویی برای چنین روزهایی برنامه‌ریزی کرده است. امروز بازیکنان شایسته خوبی را در همه پست‌ها داریم و حتی نفرات ارزشمندی نیز روی نیمکت ذخیره‌ها داریم. دورنگری قلعه‌نویی و موافقت هیات مدیره با این نگاه باعث شده پتانسیل خوبی برای روزهای سخت و سنگین پیش روی داشته باشیم.

این مجموعه مدیریتی که به آن می‌بالید، آیا قادر نیست مدیریت اجرایی احداث و تکمیل ورزشگاه نقش‌جهان را به عهده بگیرد تا روند ساخت این پروژه آنقدر طولانی نشود و از طرفی سپاهان هم با مشکل ورزشگاه برای انجام بازی‌هایش مواجه نباشد؟

سال گذشته شرکت فولاد مبارکه پیشنهاد کرد کل پروژه را در اختیار بگیرد، اما به این سبب که مالکیت این پروژه متعلق به سازمان تربیت بدنی است، این موضوع را نپذیرفتند و گفتند به لحاظ قانونی امکانپذیر نیست. به هر حال ورزشگاه نقش‌جهان برای ورزش اصفهان یک چالش است و باید بخوبی آن را مدیریت کرد تا به سرانجام برسد.

چرا باشگاه بزرگی به نام سپاهان نباید خود یک ورزشگاه اختصاصی داشته باشد؟

ورزشگاه اختصاصی هم داریم؛ یک کمپ تمرینی مجهز که گاه اردوهای تیم‌های مختلف ملی هم در آن برگزار می‌شود و شامل 7 سالن و 2 زمین چمن است. ما هم مثل باشگاه‌های استقلال و پرسپولیس و سایر تیم‌های لیگ برتری این حق را داریم که از ورزشگاه‌های ملی بزرگ کشور استفاده کنیم. با وجود این، دو پروژه دیگر را در دست ساخت داریم، اول این‌که کار ساخت یک مجموعه را به متراژ 13 هکتار در دهکده المپیک شروع کردیم و یک مجموعه بزرگ ورزشی و مجهز هم که مراحل قانونی تغییر کاربری را سپری می‌کند و متعلق به یک تشکیلات قدیمی است خریداری شده و بتدریج کار ساخت آن را نیز شروع خواهیم کرد.

در کل 3 مجموعه ورزشی مد نظر ماست ولی به علت ظرفیت بالای سپاهان، معتقدیم باید از ورزشگاه‌های ملی هم استفاده کنیم.

امسال چطور، مشکلی برای میزبانی جام باشگاه‌های آسیا ندارید؟

خوشبختانه مجموعه باشگاه ذوب‌آهن زحمات زیادی کشیده و ورزشگاه فولادشهر را که متعلق به خودش است با همه استانداردهای مدنظر تطبیق داده و مشکلی از این بابت وجود ندارد. در واقع ذوب آهن جور ورزشگاه نداشتن اصفهان را کشیده است.

طبعا باشگاه سپاهان به عنوان یکی از باشگاه‌های بزرگ ایران، می‌تواند نقش قابل توجهی در بعد کلان ورزش کشور داشته باشد. آمار نشان می‌دهد سالانه مبلغی بین 300 تا 400 میلیارد تومان در فوتبال هزینه می‌شود، در حالی که این هزینه هنگفت ثمر آنچنانی برای فوتبال و ورزش کشور ندارد، به نظر شما چه خلأهایی در این زمینه وجود دارد؟

در راه موفقیت فوتبال کشور 2 خلأ بزرگ در بحث نرم‌افزاری و سخت‌افزاری وجود دارد. من در بعد نرم‌افزاری مسائل علمی و ارتقای دانش مربیان را یک چالش می‌بینم. برنامه‌های درازمدتی که پایه‌ها را استوار کند در این رابطه به صورت واحد وجود ندارد. پیشنهاد ما این است که هم در حوزه علمی و هم در حوزه توسعه برنامه‌های فوتبال به صورت بلندمدت در باشگاه‌ها و فدراسیون مورد توجه قرار گیرد. بتازگی فدراسیون به تیم‌های پایه خوب توجه می‌کند اما باید توجه داشت در رویکرد علمی، دانش بالاتری می‌خواهیم و بسنده کردن به این کلاس‌های عمومی کافی نیست.

در حوزه سخت‌افزاری هم باید بپذیریم هنوز تاسیسات لازم را برای گسترش فوتبال نداریم. هنوز خیلی از ورزشگاه‌های ما استاندارد نیست، کمپ‌های تمرینی نداریم، امکانات بدنسازی، پزشکی ورزشی و روان‌شناسی ورزشی نداریم و این موارد همراه با فوتبال جلو نرفته است. در یک کلام ما توازن لازم را در همه ابعاد فوتبال نداشته‌ایم. ما در بخش‌های علمی، پزشکی، آموزشی و سازه‌های ورزشی و هماهنگ با مبحث فوتبال اقتصادی و حرفه‌ای، نتوانستیم هماهنگ جلو برویم. به نظر می‌رسد این کار شروع شده است، اما بخش‌هایی از آن را باید تسریع ببخشیم تا زمینه موفقیت افزایش یابد.

یعنی نتایج اخیر فوتبال ملی به همین نکاتی برمی‌گردد که به آنها اشاره کردید؟

اگر امروز اعلام می‌شود چرا فوتبال ملی ما در آسیا به این جایگاه تنزل پیدا کرده و به جام جهانی صعود نکرده است، این مساله کاملا تحت کنترل ما نیست و نشان می‌دهد کشورهای دیگر بهتر از ما سرمایه‌گذاری کرده‌اند و ما در بخش‌های مختلف توازن لازم را نداشته‌ایم. همه ما هم در این ناکامی مقصریم و انداختن توپ در زمین یکدیگر منطقی نیست.

یعنی ایرادهایی که در خصوص نتایج ضعیف تیم ملی صورت می‌گیرد بی‌اساس بوده و مشکل ریشه‌ای است، مثل همین مقوله خصوصی‌سازی؟

البته کل مشکل فوتبال ما همین خصوصی‌سازی نیست و برخی جاها اشتباهات تاکتیکی در حوزه فوتبال ملی صورت گرفته است که البته آنها هم اجتناب‌ناپذیرند؛ در انتخاب مربی، بازیکنان، برنامه‌ها و استمرار فعالیت‌ها. اشتباهات تاکتیکی همیشه در یک تشکیلات رخ می‌دهد، اما مهم این است که اشتباه تاکتیکی را زود شناسایی کرده و بتوانیم تاکتیک خود را عوض کنیم.

چه راهکاری در این زمینه پیشنهاد می‌کنید؟

باید با یک عزم ملی و خارج از شعار، چالش‌هایمان را بررسی کنیم و ببینیم چرا در برنامه‌هایمان توازن نداریم؟ در مقوله‌هایی نظیر تغذیه، روان‌شناسی، بازسازی، عمل‌های جراحی، پیشگیری از آسیب‌‌های ورزشی، علم تمرین و حتی در حوزه‌های آموزش باید با دقت بررسی لازم صورت گیرد. باید مانیفست‌های جدید، محتوای جدید و مدیریت و دانش جدید را داشته باشیم. در حوزه مدیریت ورزش هم هنوز در ساخت‌وساز‌ها و طراحی امکانات دچار ابهام و اشکالاتی هستیم. به همه این مسائل باید پرداخت و نمی‌توان انتظار داشت یک نفر کار کند و بقیه دست به سینه ایستاده و پز بدهند. اضافه بر همه این موارد در بحث اقتصاد فوتبال و درآمدزایی، هنوز بستر کار برای باشگاه‌ها فراهم نشده است.

در همین بحث اقتصاد فوتبال از خصوصی‌سازی به عنوان راهکاری برای برون رفت از وضعیت فعلی یاد می‌شود، نظر شما در این رابطه چیست؟

باید پرسید بستر لازم برای این کار فراهم است؟ من می‌گویم نه. 3 سال است بحث تدوین طرح جامع خصوصی‌سازی مطرح است و ما به عنوان یک باشگاه بیشترین مقاله را ارئه کردیم و همیشه هم این مطالبه را داشتیم که فوتبال و ورزش ما به سمت خصوصی‌سازی حرکت کند، اما خصوصی‌سازی با شعار اتفاق نمی‌افتد. ابتدا باید زمینه‌های درآمدزایی و اقتصادی شدن فوتبال را برای باشگاه‌ها فراهم کرد. وقتی زمینه درآمدزایی فراهم نشده است، 4 فرد دلسوز هم مثل مدیران استقلال اهواز و ابومسلم ممکن است مدتی سرمایه‌گذاری کنند، اما نمی‌توانند ادامه دهند. باید برنامه جامع خود را در ارتباط با خصوصی‌سازی هر چه سریع‌تر و با استفاده از الگوهای تطبیقی کشورهای دیگر تدوین کنیم.

همیشه این انتقاد از باشگاه سپاهان مطرح بوده که مدیریت این باشگاه به واسطه دولتی بودن مدیریت هزینه است، آیا این را قبول دارید؟

به هیچ وجه، مگر تنها سپاهان دولتی است. در حال حاضر بیشتر باشگاه‌ها دولتی هستند. هر باشگاهی برای درآمدزایی تلاش می‌کند، اما ما موفق‌ترین باشگاه در این زمینه بودیم، به این سبب که ما 6 سال است در جام باشگاه‌های آسیا حضور داریم و پاداش‌ها و مبالغ دریافتی ما از کنفدراسیون‌ آسیا و فیفا بیشترین مبلغ در طول تاریخ فوتبال ایران بوده است. فیفا در یک دوره مبلغ یک و نیم میلیون دلار بابت حضور در جام باشگاه‌های جهان به ما پرداخت کرد. نایب قهرمانی لیگ قهرمانان هم 500 هزار دلار پاداش به همراه داشت، علاوه بر اینها از محل فروش بازیکن و همچنین ارائه خدمات ورزشی به شرکت‌های متقاضی هم درآمدزایی کرده‌ایم.

مهم‌ترین شاخص و حرکت سپاهان در بحث درآمدزایی چه بوده است؟

مهم‌ترین شاخص ما این بوده است که تیمی را به نام امید سپاهان با هزینه 40 میلیون تومان خریداری کردیم و پس از 4 سال به لیگ برتر رساندیم. ما از محل فروش امتیاز سپاهان نوین 6 میلیارد تومان درآمد کسب کردیم. این یعنی قدرت درآمدزایی و هیچ کس نمی‌تواند آن را انکار کند. بنابراین مدیریت سپاهان فقط هزینه نبوده و مدیریت درآمد نیز هست، آن هم از نوع موفق‌ترینش در ایران. از طرفی صعود یک تیم به لیگ برتر ظرف 4 سال یک رکوردجهانی هم هست. امروز ما در بحث حق پخش تلویزیونی درآمد چندانی نداریم و عدالت در پخش مستقیم بازی‌های ما رعایت نمی‌شود. در مقابل شما بررسی کنید تیم‌هایی که پخش مستقیم بازی‌های آنها تضمین شده است و می‌توانند از محل تبلیغات مبالغ خوبی دریافت کنند، چقدر از این مزیت استفاده کرده و درآمدزایی داشته‌اند.

خود باشگاه بزرگ سپاهان که از محل اعتبارات دولتی ارتزاق می‌کند چه گام‌هایی در راه خصوصی سازی برداشته است؟

در این بخش بیشترین کار تحقیقاتی و مطالعاتی را انجام داده‌ایم. خود من چندین مقاله ارائه کرده‌ام، اما باید برنامه جامع خصوصی‌سازی باشگاه‌ها به صورت کامل و جامع تدوین شود و در آن سبدهای نظارتی و سبدهای حمایتی دولتی و منابع درآمدزا مشخص شود تا زمینه خودکفایی و پویایی مالی برای باشگاه‌ها فراهم شود. مجلس شورای اسلامی آمادگی دارد، اتحادیه فوتبال هم مطالعات لازم را انجام داده است و سازمان تربیت بدنی ارزیابی لازم را به عمل آورده و فدراسیون هم کار می‌کند. اما هنوز نتوانسته‌ایم یک برنامه جامع مثل ژاپن، کره جنوبی و حتی امارات داشته باشیم. بعضی‌ها مفهوم خصوصی‌سازی را نمی‌فهمند و می‌گویند چرا خصوصی نمی‌شویم. خصوصی‌سازی این نیست که فردی مثل شفیع‌زاده تک و تنها بدون هیچ گونه زمینه‌ حمایتی یک تیم را اداره کند. این در اصل یک کار خیریه است که انجام می‌دهد. شفیع‌زاده توان کار اقتصادی دارد و باید از او حمایت شود؛ با اعطای وام‌های کم‌بهره و بلندمدت، در نظر گرفتن زمین رایگان در طرح جامع شهری و غیره. از سوی دیگر باید قانون کپی رایت را به عنوان یک منبع درآمد به نتیجه برسانند. همه باشگاه‌های خارجی از این محل درآمد کسب می‌کنند. بنابراین خصوصی‌سازی این نیست مثل ابومسلم و استقلال اهواز که با خیرین ورزشی مواجه هستیم و کسی از آنها حمایت نمی&